"Wij hebben spoor laten stilstaan in de 19e eeuw"

In een toespraak in Brussel heeft Commissaris Siim Kallas opnieuw gepleit voor een drastische hervorming van het spoor. "We moeten het eindelijk naar de 21e eeuw brengen. Het is de hoogste tijd."

"Tussen nu en 2050 zal de trafiek van mensen en goederen in Europa met tussen de 50% en 80% toenemen en om dit op te vangen, zal elke transportmodus nodig zijn, ook het spoor," zo verklaarde de Europese transportcommissaris aan de toehoorders van het European Economic and Social Committee dat donderdag 6 september in Brussel werd gehouden. Volgens Kallas zal de Commissie de terugval van het spoor als transportmodus in een aantal lidstaten niet langer aanvaarden, maar hij legde meteen ook de vinger op één van de vele wonden: "Spoordiensten moeten innovatiever, efficiënter en betrouwbaarder worden. Dit is één van de vele uitdagingen."

Hervormingen zijn volgens Kallas dan ook dringend nodig. "Een status quo van de huidige situatie is geen optie. Terwijl weg- en luchtvervoer zich aanpassen aan nieuwe marktomstandigheden en in een hoog temp evolueren, kan het spoor zich niet blijven wentelen in een conservatieve en defensieve reflex." Kallas betreurde het dat er de voorbije decennia veel te weinig is veranderd. "Twintig jaar na de deadline voor de implementatie van de interne markt door de Commissie Delors in 1992, zijn wij nog heel ver verwijderd van de eengemaakte Europese spoormarkt. In heel veel lidstaten ondervinden spoorondernemingen nog altijd een groot aantal moeilijkheden: technische, operationele maar ook inzake wet- en regelgeving."

Volgens Kallas moet het werk van de liberalisering van de spoormarkt onverdroten worden voortgezet. "Private en publieke investeringen in de sector moeten gestimuleerd worden, de toegankelijkheid van de spoormarkt moet verbeterd en vergemakkelijkt worden en de nationale spoorregulators moeten versterkt worden. In dit verband moet de Commissie de supervisie op de spoormarkt uitbreiden en de coördinatie tussen de nationale spoorregulators verbeteren, onder meer door een echt level playing field te ontwikkelen in de EU."

Kallas liet er geen twijfel over bestaan dat de grote uitdagingen drastische hervormingen vragen. "De aanbevelingen voor een splitsing tussen infrastructuurbeheer en de exploitatie van het net zullen verder worden uitgewerkt en moeten leiden tot een efficiënter en transparanter spoor in Europa. Laat me duidelijk zijn: een terugkeer naar de eenheidsstructuren van twintig jaar geleden is geen realistisch scenario. Wel is het zo dat wij erkennen dat het beheer van de infrastructuur en het vervoer over het net zeer met elkaar verweven zijn en dat een nauwe samenwerking nodig is."

Kallas besloot met de stelling dat een sterk spoor onderdeel is van de oplossing voor de grote mobiliteitsuitdagingen van de toekomst. "In al te veel aspecten hebben wij toegestaan dat het spoor is blijven hangen in de 19e eeuw. Het is de hoogste tijd om het spoor nu de 21e eeuw binnen te loodsen. De Europese burgers hebben er recht op!", aldus nog Kallas.